☰ Índice
¡Dzień dobry!

Invitaciones y planes — polaco A1

Unidad 13

Masz czas w sobotę?

En esta unidad vamos a organizar un plan de fin de semana en polaco: proponer una salida, aceptar o rechazar una invitación dando una razón, y quedar en un día, una hora y un lugar concretos.

Recursos comunicativos

  • Preguntar si alguien tiene tiempo: Masz czas w sobotę?
  • Proponer un plan: ir al cine, dar un paseo, ver un partido, ir a la piscina.
  • Aceptar una invitación: Jasne, chętnie / Dobry pomysł / Umowa stoi.
  • Rechazar con cortesía dando una razón: Niestety nie mogę, muszę pracować.
  • Decir qué quieres, qué puedes y qué tienes que hacer el fin de semana.
  • Hablar de aficiones y decir si algo te gusta o qué te parece una ciudad o una película.
  • Cerrar la cita: acordar día, hora y lugar del encuentro.

Recursos gramaticales

  • Los verbos modales chcieć, móc y musieć en presente + infinitivo.
  • La negación de los modales: nie mogę frente a nie muszę.
  • lubić + acusativo frente a podobać się + dativo.
  • Los pronombres en dativo: mi, ci, mu, jej, nam, wam, im.
  • La concordancia de podobać się: podoba się / podobają się.
  • Los días de la semana con w + acusativo: w sobotę, w niedzielę.

Recursos léxicos

  • Tiempo libre y aficiones: film, muzyka, spacer, gitara.
  • Deporte y movimiento: siatkówka, basen, rower, biegać.
  • Cine y salida: bilet, napisy, kino, mecz.
  • Fórmulas para proponer, aceptar y rechazar una invitación.
  • Hora, día y lugar de una cita: o siódmej, w sobotę, pod kinem.

Comprender

1A ¿Tienes tiempo el sábado?

Viernes por la tarde, en la cocina de la residencia de estudiantes (akademik) de Cracovia. Marta prepara un plan para el fin de semana, Diego se apunta a todo y Valentina tiene que trabajar. Al final pasa por allí el señor Nowak, el conserje.

Marta:Cześć, Diego. Masz czas w sobotę?Hola, Diego. ¿Tienes tiempo el sábado?
Diego:Chyba tak. A co?Creo que sí. ¿Por qué?
Marta:Chcemy iść do kina. Idziesz z nami?Queremos ir al cine. ¿Vienes con nosotras?
Diego:Jasne, chętnie. Co grają?Claro, con mucho gusto. ¿Qué ponen?
Marta:W kinie Kijów grają nowy hiszpański film. Z polskimi napisami.En el cine Kijów ponen una película española nueva. Con subtítulos en polaco.
Diego:Super. O której?Genial. ¿A qué hora?
Marta:O siódmej wieczorem.A las siete de la tarde.
Valentina:Ja nie mogę o siódmej. Muszę pracować do ósmej.Yo a las siete no puedo. Tengo que trabajar hasta las ocho.
Marta:Szkoda. A w niedzielę masz czas?Qué pena. ¿Y el domingo tienes tiempo?
Valentina:W niedzielę tak. Chętnie.El domingo sí. Con mucho gusto.
Diego:To może w sobotę kino, a w niedzielę spacer nad Wisłą?Pues a lo mejor el sábado el cine y el domingo un paseo por la orilla del Vístula.
Marta:Dobry pomysł. Lubisz spacery?Buena idea. ¿Te gusta pasear?
Diego:Bardzo. Podoba mi się Kraków, naprawdę.Mucho. Cracovia me gusta, de verdad.
Valentina:Mnie też się podoba, ale najbardziej lubię Kazimierz.A mí también me gusta, pero lo que más me gusta es Kazimierz.
Marta:Panie Nowak, czy kino Kijów jest daleko od akademika?Señor Nowak, ¿el cine Kijów está lejos de la residencia?
Pan Nowak (portier):Nie, to dwa przystanki tramwajem. Kino jest przy Muzeum Narodowym.No, son dos paradas en tranvía. El cine está al lado del Museo Nacional.
Diego:To dobrze. Muszę jeszcze zrobić zakupy w Żabce.Qué bien. Todavía tengo que hacer la compra en Żabka.
Marta:Czyli w sobotę o siódmej pod kinem?Entonces, ¿el sábado a las siete delante del cine?
Diego:Może być. Umowa stoi!Me vale. ¡Trato hecho!
Valentina:Do zobaczenia w niedzielę!¡Hasta el domingo!

1B ¿Lo has entendido?

  1. ¿Adónde quieren ir Marta y Diego el sábado y qué van a ver?
  2. ¿Por qué Valentina no puede ir el sábado a las siete?
  3. ¿Qué plan proponen para el domingo?
  4. ¿Qué le gusta más a Valentina en Cracovia?
  5. ¿Está lejos el cine y cómo se llega?
Comprueba
  1. Al cine Kijów, a ver una película española nueva con subtítulos en polaco.
  2. Porque tiene que trabajar hasta las ocho: «Muszę pracować do ósmej».
  3. Un paseo por la orilla del Vístula: «spacer nad Wisłą».
  4. El barrio de Kazimierz: «najbardziej lubię Kazimierz».
  5. No, está a dos paradas en tranvía, al lado del Museo Nacional.

Explorar y reflexionar

2A Los verbos modales: chcieć, móc, musieć + infinitivo

Reflexiona

En español dices «quiero ir», «puedo ir», «tengo que ir»: conjugas el primer verbo y el segundo queda en infinitivo. En polaco funciona igual, y esa es la buena noticia: solo cambia el modal, el segundo verbo no se toca nunca (chcę iść, możesz iść, musimy iść). Ojo con dos cosas. Primera: los tres modales cambian la raíz, así que hay que aprenderlos de memoria (chcę pero chcesz; mogę pero możesz; muszę pero musisz). Segunda: musieć no es «deber» moral, sino la obligación real de «tener que» (Muszę pracować = Tengo que trabajar). Para proponer un plan te bastan tres frases: Chcesz iść do kina? / Możesz w sobotę? / Muszę pracować.

chcieć (querer) móc (poder) musieć (tener que)
jachcęmogęmuszę
tychceszmożeszmusisz
on / ona / onochcemożemusi
mychcemymożemymusimy
wychceciemożeciemusicie
oni / onechcąmogąmuszą
  1. W sobotę iść do kina. El sábado quiero ir al cine.
  2. Valentina nie przyjść o siódmej. Valentina no puede venir a las siete.
  3. W sobotę Valentina pracować do ósmej. El sábado Valentina tiene que trabajar hasta las ocho.
  4. Czy iść z nami na spacer? ¿Quieres ir con nosotros a pasear?
  5. Oni nie przyjść w niedzielę. Ellos no pueden venir el domingo.
  6. Co zrobić w weekend? ¿Qué tenéis que hacer el fin de semana?
  7. Marta i Diego iść na mecz. Marta y Diego quieren ir al partido.
  8. Przepraszam, dzisiaj nie . Innym razem? Perdona, hoy no puedo. ¿En otra ocasión?
Comprueba
  1. W sobotę chcę iść do kina.
  2. Valentina nie może przyjść o siódmej.
  3. W sobotę Valentina musi pracować do ósmej.
  4. Czy chcesz iść z nami na spacer?
  5. Oni nie mogą przyjść w niedzielę.
  6. Co musicie zrobić w weekend?
  7. Marta i Diego chcą iść na mecz.
  8. Przepraszam, dzisiaj nie mogę. Innym razem?
Fíjate: «nie muszę» no significa «no debo», sino «no hace falta que»: Jutro nie muszę pracować = Mañana no tengo que trabajar (y me alegro). Si quieres decir «no puedo», es nie mogę. Cuidado también con chcieć: chcę (yo quiero) y chce (él/ella quiere) se escriben casi igual, pero no son la misma persona. Y para rechazar una invitación con educación, los polacos casi siempre añaden la razón: Niestety nie mogę, muszę pracować.

2B lubić + acusativo frente a podobać się + dativo

Reflexiona

Aquí está la trampa para un hispanohablante. En español un solo verbo, «gustar», cubre dos cosas distintas, y siempre con la persona en dativo: «me gusta el café», «me gusta esta ciudad». En polaco hay dos verbos y funcionan de forma opuesta. Con lubić, la persona es el sujeto (como «yo quiero») y la cosa va en acusativo: Lubię kawę = Me gusta el café (siempre, es mi costumbre). Con podobać się, el sujeto es la cosa y la persona va en dativo, igual que en español: Podoba mi się to miasto = Esta ciudad me gusta (impresión, primera vista, aspecto). Regla práctica: gusto estable y costumbre = lubić; impresión, aspecto, «qué te parece» = podobać się. Por eso Lubię Kraków suena a «vivo aquí y me gusta», y Podoba mi się Kraków a «lo estoy viendo y me encanta».

persona lubić + acusativo (biernik) podobać się + dativo (celownik)
jalubiępodoba mi się
tylubiszpodoba ci się
on / onalubipodoba mu się / podoba jej się
mylubimypodoba nam się
wylubiciepodoba wam się
oni / onelubiąpodoba im się
  1. polską muzykę. Me gusta la música polaca.
  2. Podoba się twoja koszulka. Me gusta tu camiseta.
  3. Marta chodzić do kina. A Marta le gusta ir al cine.
  4. Jak się podoba akademik? ¿Qué os parece la residencia?
  5. Diego nie zimy. A Diego no le gusta el invierno.
  6. Bardzo się podobają polskie góry. Las montañas polacas nos gustan mucho.
Comprueba
  1. Lubię polską muzykę.
  2. Podoba mi się twoja koszulka.
  3. Marta lubi chodzić do kina.
  4. Jak wam się podoba akademik?
  5. Diego nie lubi zimy.
  6. Bardzo nam się podobają polskie góry.
Fíjate: podobać się concuerda con la COSA, no con la persona: Podoba mi się ten film (singular), pero Podobają mi się te filmy (plural). Y cuidado con lubić: pide acusativo, así que kawa cambia a kawę y siatkówka a siatkówkę.

Practicar

Czas wolny i hobby (tiempo libre y aficiones)

PolacoEspañol
czas wolnytiempo libre
hobbyhobby, aficiónNo se declina: moje hobby, o moim hobby.
filmpelícula«film» = la película; «kino» = la sala de cine.
kinocine (sala)
muzykamúsica
książkalibro
gitaraguitarra
spacerpaseoiść na spacer = ir a dar un paseo.
czytaćleer
oglądaćver, mirar (una peli, la tele)
słuchaćescucharRige genitivo: słucham muzyki (no *muzykę).
graćtocar; jugar; poner, echar (una película)grać na gitarze (tocar) / grać w piłkę (jugar) / Co grają? = ¿Qué ponen?
tańczyćbailar
gotowaćcocinar
odpoczywaćdescansar
spotykać sięquedar, verse con alguienspotykam się z Martą (z + instrumental).

Sport i ruch (deporte y movimiento)

PolacoEspañol
sportdeporte
piłka nożnafútbolColoquialmente: grać w piłkę.
siatkówkavoleibol
koszykówkabaloncesto
meczpartidoiść na mecz = ir al partido.
boiskocampo, cancha
basenpiscina
siłowniagimnasio
rowerbicicletajeździć na rowerze = ir en bici.
nartyesquísSolo en plural: jeździć na nartach.
pływaćnadar
biegaćcorrer (hacer running)
jeździćir (en un vehículo), montar
trenowaćentrenar
wygraćganarwygrać mecz = ganar el partido.

Umawiamy się (quedar: proponer, aceptar, rechazar)

PolacoEspañol
zaproszenieinvitación
propozycjapropuesta
Masz czas w sobotę?¿Tienes tiempo el sábado?
Idziesz z nami?¿Vienes con nosotros?Literalmente «¿vas con nosotros?»: para invitar se usa el verbo iść.
Chcesz iść do kina?¿Quieres ir al cine?
Jasne!¡Claro!
ChętnieCon mucho gusto
Dobry pomysłBuena idea
Może byćMe vale, de acuerdo
Umowa stoiTrato hecho
Niestety nie mogęLo siento, no puedo
SzkodaQué pena
Innym razemEn otra ocasión
O której?¿A qué hora?
Gdzie się spotykamy?¿Dónde quedamos?
w sobotęel sábadoLos días llevan w + acusativo: w sobotę, w niedzielę, w piątek.
w weekendel fin de semana
biletentrada, billete
napisysubtítulosSolo en plural: film z polskimi napisami.

3A Practica

Completa con la forma correcta de chcieć, móc o musieć. Fíjate en el sentido de la frase y en la traducción.

  1. W piątek nie iść do kina, bo pracuję. El viernes no puedo ir al cine porque trabajo.
  2. Diego grać w piłkę w niedzielę. Diego quiere jugar al fútbol el domingo.
  3. (My) kupić bilety. Tenemos que comprar las entradas.
  4. Czy przyjść o siódmej? ¿Puedes venir a las siete?
  5. Dziewczyny iść na spacer nad Wisłę. Las chicas quieren ir a pasear a la orilla del Vístula.
  6. Dzisiaj nie się uczyć. Mam wolne. Hoy no tengo que estudiar. Tengo el día libre.
Comprueba
  1. W piątek nie mogę iść do kina, bo pracuję.
  2. Diego chce grać w piłkę w niedzielę.
  3. (My) musimy kupić bilety.
  4. Czy możesz przyjść o siódmej?
  5. Dziewczyny chcą iść na spacer nad Wisłę.
  6. Dzisiaj nie muszę się uczyć. Mam wolne.

3B Practica

Elige entre lubić y podobać się. Recuerda: costumbre o gusto estable = lubić; impresión = podobać się.

  1. Valentina siatkówkę. A Valentina le gusta el voleibol.
  2. Bardzo mi się ten film. Esta película me gusta mucho.
  3. Nie biegać rano. No me gusta correr por la mañana.
  4. Jak ci się Kraków? ¿Qué te parece Cracovia?
  5. Chłopcy grać w koszykówkę. A los chicos les gusta jugar al baloncesto.
  6. Czy ci się te buty? ¿Te gustan esos zapatos?
Comprueba
  1. Valentina lubi siatkówkę.
  2. Bardzo mi się podoba ten film.
  3. Nie lubię biegać rano.
  4. Jak ci się podoba Kraków?
  5. Chłopcy lubią grać w koszykówkę.
  6. Czy podobają ci się te buty?

3C Practica

Completa los minidiálogos con las expresiones de la unidad (proponer, aceptar, rechazar, cerrar la cita).

  1. — Masz czas w sobotę? — . A co? — ¿Tienes tiempo el sábado? — Creo que sí. ¿Por qué?
  2. — Chcesz iść do kina? — Jasne, ! — ¿Quieres ir al cine? — ¡Claro, con mucho gusto!
  3. — Idziesz z nami? — Niestety nie mogę, pracować. — ¿Vienes con nosotros? — Lo siento, no puedo, tengo que trabajar.
  4. — To może w niedzielę? — Dobry ! — ¿Y a lo mejor el domingo? — ¡Buena idea!
  5. — Czyli o siódmej pod kinem? — Umowa ! — Entonces, ¿a las siete delante del cine? — ¡Trato hecho!
Comprueba
  1. — Masz czas w sobotę? — Chyba tak. A co?
  2. — Chcesz iść do kina? — Jasne, chętnie!
  3. — Idziesz z nami? — Niestety nie mogę, muszę pracować.
  4. — To może w niedzielę? — Dobry pomysł!
  5. — Czyli o siódmej pod kinem? — Umowa stoi!

Producir

4A Pronunciación: di las frases

Escucha el modelo y repite en voz alta.

  • Masz czas w sobotę? Chcemy iść do kina.
  • Niestety nie mogę o siódmej — muszę pracować do ósmej.
  • Podoba mi się Kraków, ale najbardziej lubię Kazimierz.
  • Lubisz chodzić na spacery nad Wisłą?
  • Muszę jeszcze zrobić zakupy w Żabce.
  • Czyli w sobotę o siódmej pod kinem? Umowa stoi!

Tarea final · Plan na weekend: organizamos una salida

Trabajáis en grupos de tres, como Marta, Diego y Valentina. El objetivo es salir de clase con un plan cerrado de fin de semana, escrito en polaco: qué hacéis, quién viene, qué día, a qué hora y dónde quedáis. Todo el intercambio se hace en polaco, usando los modales y las fórmulas de la unidad.

  1. Cada persona escribe tres frases sobre sí misma: una con chcieć (Chcę…), una con musieć (W sobotę muszę…) y una con lubić o podobać się (Lubię… / Podoba mi się…). Son vuestras cartas para negociar.
  2. Uno del grupo propone un plan concreto de Cracovia o Varsovia (kino, mecz, basen, spacer nad Wisłą, Kazimierz) y pregunta: Masz czas w sobotę? Chcesz iść…?
  3. Los otros dos contestan: uno acepta (Jasne, chętnie / Dobry pomysł) y el otro rechaza dando siempre una razón real (Niestety nie mogę, muszę…). Después buscáis juntos otro día u otra hora que funcione para todos.
  4. Cerrad la cita en voz alta con día, hora y lugar exactos: W niedzielę o trzeciej pod Muzeum Narodowym. Może być? — Umowa stoi!
  5. Escribid el plan en cinco o seis frases, como si fuera un mensaje real para el grupo de la clase. Luego leedlo en voz alta: comprobad que después del modal va un infinitivo y que lubić lleva acusativo.