Gramática polaca para principiantes — polaco A1
Más gramática
Toda la gramática del libro, ordenada y en un solo lugar: los géneros, el plural, być y mieć, los tres patrones del presente, los pronombres, una mirada serena a los casos, la negación, las palabras de pregunta y las 30 frases esenciales. Cada punto indica la unidad donde lo descubriste.
Esta sección no está pensada para estudiarse de una sentada: es un mapa de consulta. Todo lo que ves aquí apareció primero en las unidades, en textos y actividades; aquí solo está reunido y ordenado. Cuando te preguntes «¿por qué esta palabra termina así?», vuelve a esta página y sigue la flecha hacia la unidad correspondiente.
El sustantivo: los tres géneros → Unidades 4, 8 y 9
Cada sustantivo polaco tiene género, igual que en español, pero aquí son tres: femenino, masculino y neutro. En la gran mayoría de los casos, la terminación de la palabra basta para identificarlo. Este punto sostiene el cambio -a → -ę de la Unidad 4 y los adjetivos de las Unidades 8 y 9.
| Género | Termina en… | Ejemplos |
|---|---|---|
| Femenino | -a | kawa [KA-va] (café), woda [VO-da] (agua), studentka [stu-DENT-ka] (estudiante ♀), ulica [u-LI-tsa] (calle) |
| Masculino | consonante | dom [dom] (casa), sklep [sklep] (tienda), autobus [au-TO-bus] (bus), bilet [BI-let] (boleto) |
| Neutro | -o / -e / -um | piwo [PI-vo] (cerveza), okno [OK-no] (ventana), mieszkanie [myesh-KA-ñe] (departamento), muzeum [mu-ZE-um] (museo) |
El plural: reconocerlo → Unidades 4 y 5
A nivel A1 basta con reconocer el plural cuando lo ves o lo escuchas — en la tienda (czy są…?, ile kosztują…?) y en el menú (pierogi). Las terminaciones más frecuentes:
| Tipo | Singular | Plural |
|---|---|---|
| Femenino en -a → -y / -i | kawa [KA-va] | kawy [KA-vi] (cafés) |
| studentka [stu-DENT-ka] | studentki [stu-DENT-ki] | |
| Masculino (cosa) → -y / -i | sklep [sklep] | sklepy [SKLE-pi] (tiendas) |
| bilet [BI-let] | bilety [bi-LE-ti] | |
| Terminación «blanda» → -e | pokój [PO-kuy] (habitación) | pokoje [po-KO-ye] |
| Neutro → -a | piwo [PI-vo] | piwa [PI-va] |
| okno [OK-no] | okna [OK-na] |
Ser, estar y tener: być y mieć → Unidades 1 y 3
Los dos verbos más frecuentes del libro. Być cubre a la vez ser y estar: una distinción menos que aprender. Descubriste być al presentarte en la Unidad 1 y mieć al hablar de tus estudios en la Unidad 3.
| Persona | być [bich] — ser/estar | Pronunciación | Español |
|---|---|---|---|
| ja | jestem | [YES-tem] | soy / estoy |
| ty | jesteś | [YES-tesh] | eres / estás |
| on / ona / ono | jest | [yest] | es / está |
| my | jesteśmy | [yes-TESH-mi] | somos / estamos |
| wy | jesteście | [yes-TESH-che] | ustedes son / están |
| oni / one | są | [som] | son / están |
| Persona | mieć [myech] — tener | Pronunciación | Español |
|---|---|---|---|
| ja | mam | [mam] | tengo |
| ty | masz | [mash] | tienes |
| on / ona / ono | ma | [ma] | tiene |
| my | mamy | [MA-mi] | tenemos |
| wy | macie | [MA-che] | ustedes tienen |
| oni / one | mają | [MA-yom] | tienen |
El presente: los tres patrones → Unidades 3 y 5
Casi todos los verbos polacos en presente siguen uno de tres moldes. El tipo 1 lo trabajaste con mieszkać y studiować (Unidad 3); del tipo 2 conoces mówić y lubić (Unidades 1 y 5). Esta tabla es receptiva: sirve para que, al ver mówisz o piszemy, reconozcas la persona y el verbo. No necesitas producir todas las formas todavía.
| Persona | Tipo 1: -am, -asz mieszkać (vivir) |
Tipo 2: -ę, -isz/-ysz mówić (hablar) |
Tipo 3: -ę, -esz pisać (escribir) |
|---|---|---|---|
| ja | mieszkam [MYESH-kam] | mówię [MU-vye] | piszę [PI-she] |
| ty | mieszkasz [MYESH-kash] | mówisz [MU-vish] | piszesz [PI-shesh] |
| on / ona | mieszka [MYESH-ka] | mówi [MU-vi] | pisze [PI-she] |
| my | mieszkamy [myesh-KA-mi] | mówimy [mu-VI-mi] | piszemy [pi-SHE-mi] |
| wy | mieszkacie [myesh-KA-che] | mówicie [mu-VI-che] | piszecie [pi-SHE-che] |
| oni / one | mieszkają [myesh-KA-yom] | mówią [MU-vyom] | piszą [PI-shom] |
Observa la regularidad transversal: la forma de ty termina siempre en -sz, la de my en -my y la de wy en -cie. Con identificar la persona ya entiendes media frase.
Los pronombres personales → Unidad 1
| Polaco | Pronunciación | Español |
|---|---|---|
| ja | [ya] | yo |
| ty | [ti] | tú |
| on | [on] | él |
| ona | [O-na] | ella |
| ono | [O-no] | ello (neutro) |
| my | [mi] | nosotros / nosotras |
| wy | [vi] | ustedes |
| oni | [O-ñi] | ellos (hay al menos un hombre) |
| one | [O-ne] | ellas (o cosas) |
Igual que en español, el pronombre normalmente se omite: el verbo ya indica quién habla. Mieszkam w Krakowie = «Vivo en Cracovia», sin «yo». El pronombre aparece solo para contrastar o enfatizar: Ja jestem z Kolumbii, a on jest z Peru — «Yo soy de Colombia y él es de Perú». El mecanismo es exactamente el del español.
Los casos: qué son y cuánto necesitas → Unidades 4, 5 y 7
Probablemente ya escuchaste que «el polaco tiene siete casos». La idea, explicada con calma: un caso significa que los sustantivos cambian de terminación según su función en la frase. El español hace algo muy parecido con los verbos — hablo, hablas, habló — y no te resulta extraño. El polaco extiende ese mecanismo a los sustantivos: es conjugar, pero para las cosas.
Los casos son siete y tienen nombres propios (mianownik, biernik, dopełniacz…). Para tu primer año necesitas, en la práctica, uno y medio:
- El nominativo — la forma «de diccionario», la que aparece en todas las tablas de este libro: kawa, bilet, piwo.
- El patrón de poproszę / mam / lubię (el acusativo, descubierto en las Unidades 4 y 5): después de «pido / tengo / me gusta», las palabras femeninas cambian -a → -ę. Las masculinas de cosa y las neutras no cambian.
| Diccionario | Después de poproszę / mam | Español |
|---|---|---|
| kawa | Poproszę kawę. [po-PRO-she KA-ve] | Un café, por favor. |
| woda | Poproszę wodę. [po-PRO-she VO-de] | Un agua, por favor. |
| herbata | Poproszę herbatę. [po-PRO-she jer-BA-te] | Un té, por favor. |
| sok | Poproszę sok. [po-PRO-she sok] | Un jugo, por favor. (sin cambio) |
| piwo | Poproszę piwo. [po-PRO-she PI-vo] | Una cerveza, por favor. (sin cambio) |
Ya conoces, además, otra cara del mismo fenómeno: en la Unidad 7 viste que la hora cambia -a → -ej después de o, od y do (o drugiej — «a las dos»). Es todo lo que este libro te pide sobre los casos. Los demás los irás adquiriendo por exposición, como adquiriste el subjuntivo en español: usándolo. Cuando veas una terminación distinta en un cartel, recuerda que no es una palabra nueva — es la misma palabra en otro caso.
La negación con nie → Unidad 1
La negación polaca es simple: nie [ñe] directamente antes del verbo. Siempre, sin excepciones.
- Rozumiem. [ro-ZU-myem] → Nie rozumiem. — No entiendo.
- Mam czas. [mam chas] → Nie mam czasu. [ñe mam CHA-su] — No tengo tiempo. (frase hecha: observa el pequeño cambio de czas y apréndela en bloque)
- Mówię po polsku. → Nie mówię dobrze po polsku. — No hablo bien polaco.
Además, la doble negación es obligatoria, igual que en español: Nic nie rozumiem [ñits ñe ro-ZU-myem] = «No entiendo nada» — literalmente «nada no entiendo». Nigdy nie mam czasu [ÑIG-di ñe mam CHA-su] = «Nunca tengo tiempo». Si «no veo nada» te suena natural en español, este patrón no te costará nada.
Las palabras de pregunta → en todas las unidades
| Polaco | Pronunciación | Español | Ejemplo |
|---|---|---|---|
| kto | [kto] | ¿quién? | Kto to jest? — ¿Quién es? → Unidad 1 |
| co | [tso] | ¿qué? | Co to jest? — ¿Qué es esto? → Unidad 1 |
| gdzie | [gdye] | ¿dónde? | Gdzie jest przystanek? — ¿Dónde está la parada? → Unidad 6 |
| kiedy | [KYE-di] | ¿cuándo? | Kiedy jest egzamin? — ¿Cuándo es el examen? → Unidad 7 |
| jak | [yak] | ¿cómo? | Jak się masz? — ¿Cómo estás? → Unidad 1 |
| dlaczego | [dla-CHE-go] | ¿por qué? | Dlaczego nie? — ¿Por qué no? |
| ile | [I-le] | ¿cuánto? | Ile to kosztuje? — ¿Cuánto cuesta? → Unidades 2 y 4 |
| który | [KTU-ri] | ¿cuál? | Który autobus? — ¿Cuál bus? → Unidad 6 |
| skąd | [skont] | ¿de dónde? | Skąd jesteś? — ¿De dónde eres? → Unidad 1 |
Léxico: las 30 frases esenciales
Si repasas una sola página del libro antes de salir a la calle, que sea esta. Con estas 30 frases resuelves tu primera semana, tu primera visita a un urząd [U-zhont] (oficina pública) y tu primera reunión con hablantes nativos. Todas aparecieron a lo largo de las unidades.
| Polaco | Pronunciación | Español |
|---|---|---|
| Dzień dobry. | [dyeñ DO-bri] | Buenos días. / Buenas tardes. |
| Dobry wieczór. | [DO-bri VYE-chur] | Buenas noches (al llegar). |
| Cześć! | [cheshch] | ¡Hola! / ¡Chau! (informal) |
| Do widzenia. | [do vi-DSE-ña] | Adiós (formal). |
| Dobranoc. | [do-BRA-nots] | Buenas noches (al despedirse). |
| Dziękuję (bardzo). | [dyen-KU-ye (BAR-dso)] | (Muchas) gracias. |
| Proszę. | [PRO-she] | Por favor. / Aquí tiene. / De nada. |
| Poproszę… | [po-PRO-she] | Quisiera… / Me da…, por favor. |
| Przepraszam. | [pshe-PRA-sham] | Perdón. / Disculpe. |
| Nie ma za co. | [ñe ma za tso] | No hay de qué. |
| Tak. / Nie. | [tak / ñe] | Sí. / No. |
| Nie rozumiem. | [ñe ro-ZU-myem] | No entiendo. |
| Nie wiem. | [ñe vyem] | No sé. |
| Nie mówię dobrze po polsku. | [ñe MU-vye DOB-zhe po POL-sku] | No hablo bien polaco. |
| Czy mówisz po angielsku? | [chi MU-vish po an-GYEL-sku] | ¿Hablas inglés? (informal) |
| Czy mówi pan/pani po angielsku? | [chi MU-vi pan / PA-ñi po an-GYEL-sku] | ¿Habla usted inglés? |
| Proszę mówić wolniej. | [PRO-she MU-vich VOL-ñey] | Hable más despacio, por favor. |
| Może pan/pani powtórzyć? | [MO-zhe pan / PA-ñi po-FTU-zhich] | ¿Puede repetir? |
| Jak się nazywasz? | [yak she na-ZI-vash] | ¿Cómo te llamas? |
| Nazywam się… | [na-ZI-vam she] | Me llamo… |
| Jestem z Kolumbii. / z Argentyny. | [YES-tem s ko-LUM-byi / z ar-gen-TI-ni] | Soy de Colombia. / de Argentina. |
| Miło mi. | [MI-uo mi] | Mucho gusto. |
| Ile to kosztuje? | [I-le to kosh-TU-ye] | ¿Cuánto cuesta? |
| Gdzie jest toaleta? | [gdye yest to-a-LE-ta] | ¿Dónde está el baño? |
| Gdzie jest przystanek? | [gdye yest pshi-STA-nek] | ¿Dónde está la parada? |
| Wszystko w porządku. | [FSHIST-ko f po-ZHONT-ku] | Todo en orden. / Todo bien. |
| Pomocy! | [po-MO-tsi] | ¡Ayuda! / ¡Socorro! |
| Zgubiłem się. / Zgubiłam się. | [zgu-BI-uem she / zgu-BI-uam she] | Me perdí. (él dice -em, ella -am) |
| Smacznego! | [smach-NE-go] | ¡Buen provecho! |
| Do zobaczenia! | [do zo-ba-CHE-ña] | ¡Nos vemos! |