☰ Índice
¡Dzień dobry!

Gramática polaca para principiantes — polaco A1

Referencia

Más gramática

Toda la gramática del libro, ordenada y en un solo lugar: los géneros, el plural, być y mieć, los tres patrones del presente, los pronombres, una mirada serena a los casos, la negación, las palabras de pregunta y las 30 frases esenciales. Cada punto indica la unidad donde lo descubriste.

Esta sección no está pensada para estudiarse de una sentada: es un mapa de consulta. Todo lo que ves aquí apareció primero en las unidades, en textos y actividades; aquí solo está reunido y ordenado. Cuando te preguntes «¿por qué esta palabra termina así?», vuelve a esta página y sigue la flecha hacia la unidad correspondiente.

El sustantivo: los tres géneros → Unidades 4, 8 y 9

Cada sustantivo polaco tiene género, igual que en español, pero aquí son tres: femenino, masculino y neutro. En la gran mayoría de los casos, la terminación de la palabra basta para identificarlo. Este punto sostiene el cambio -a → -ę de la Unidad 4 y los adjetivos de las Unidades 8 y 9.

GéneroTermina en…Ejemplos
Femenino -a kawa [KA-va] (café), woda [VO-da] (agua), studentka [stu-DENT-ka] (estudiante ♀), ulica [u-LI-tsa] (calle)
Masculino consonante dom [dom] (casa), sklep [sklep] (tienda), autobus [au-TO-bus] (bus), bilet [BI-let] (boleto)
Neutro -o / -e / -um piwo [PI-vo] (cerveza), okno [OK-no] (ventana), mieszkanie [myesh-KA-ñe] (departamento), muzeum [mu-ZE-um] (museo)
Fíjate: como en español («el problema», «el día»), algunas palabras en -a nombran hombres y son masculinas: tata [TA-ta] (papá), kolega [ko-LE-ga] (compañero), mężczyzna [men-SHCHI-zna] (hombre). Si la palabra nombra a un hombre, es masculina.

El plural: reconocerlo → Unidades 4 y 5

A nivel A1 basta con reconocer el plural cuando lo ves o lo escuchas — en la tienda (czy są…?, ile kosztują…?) y en el menú (pierogi). Las terminaciones más frecuentes:

TipoSingularPlural
Femenino en -a → -y / -ikawa [KA-va]kawy [KA-vi] (cafés)
studentka [stu-DENT-ka]studentki [stu-DENT-ki]
Masculino (cosa) → -y / -isklep [sklep]sklepy [SKLE-pi] (tiendas)
bilet [BI-let]bilety [bi-LE-ti]
Terminación «blanda» → -epokój [PO-kuy] (habitación)pokoje [po-KO-ye]
Neutro → -apiwo [PI-vo]piwa [PI-va]
okno [OK-no]okna [OK-na]
Fíjate: los sustantivos masculinos que nombran personas tienen plurales propios: studentstudenci [stu-DEN-chi]. Por ahora es suficiente con reconocer la forma cuando aparezca, por ejemplo en un aviso de la universidad.

Ser, estar y tener: być y mieć → Unidades 1 y 3

Los dos verbos más frecuentes del libro. Być cubre a la vez ser y estar: una distinción menos que aprender. Descubriste być al presentarte en la Unidad 1 y mieć al hablar de tus estudios en la Unidad 3.

Personabyć [bich] — ser/estarPronunciaciónEspañol
jajestem[YES-tem]soy / estoy
tyjesteś[YES-tesh]eres / estás
on / ona / onojest[yest]es / está
myjesteśmy[yes-TESH-mi]somos / estamos
wyjesteście[yes-TESH-che]ustedes son / están
oni / one[som]son / están
Personamieć [myech] — tenerPronunciaciónEspañol
jamam[mam]tengo
tymasz[mash]tienes
on / ona / onoma[ma]tiene
mymamy[MA-mi]tenemos
wymacie[MA-che]ustedes tienen
oni / onemają[MA-yom]tienen
Fíjate: el «ustedes» polaco es wy. En este libro no aparece el «vosotros» peninsular: wy equivale siempre a ustedes.

El presente: los tres patrones → Unidades 3 y 5

Casi todos los verbos polacos en presente siguen uno de tres moldes. El tipo 1 lo trabajaste con mieszkać y studiować (Unidad 3); del tipo 2 conoces mówić y lubić (Unidades 1 y 5). Esta tabla es receptiva: sirve para que, al ver mówisz o piszemy, reconozcas la persona y el verbo. No necesitas producir todas las formas todavía.

Persona Tipo 1: -am, -asz
mieszkać (vivir)
Tipo 2: -ę, -isz/-ysz
mówić (hablar)
Tipo 3: -ę, -esz
pisać (escribir)
jamieszkam [MYESH-kam]mówię [MU-vye]piszę [PI-she]
tymieszkasz [MYESH-kash]mówisz [MU-vish]piszesz [PI-shesh]
on / onamieszka [MYESH-ka]mówi [MU-vi]pisze [PI-she]
mymieszkamy [myesh-KA-mi]mówimy [mu-VI-mi]piszemy [pi-SHE-mi]
wymieszkacie [myesh-KA-che]mówicie [mu-VI-che]piszecie [pi-SHE-che]
oni / onemieszkają [myesh-KA-yom]mówią [MU-vyom]piszą [PI-shom]

Observa la regularidad transversal: la forma de ty termina siempre en -sz, la de my en -my y la de wy en -cie. Con identificar la persona ya entiendes media frase.

Los pronombres personales → Unidad 1

PolacoPronunciaciónEspañol
ja[ya]yo
ty[ti]
on[on]él
ona[O-na]ella
ono[O-no]ello (neutro)
my[mi]nosotros / nosotras
wy[vi]ustedes
oni[O-ñi]ellos (hay al menos un hombre)
one[O-ne]ellas (o cosas)

Igual que en español, el pronombre normalmente se omite: el verbo ya indica quién habla. Mieszkam w Krakowie = «Vivo en Cracovia», sin «yo». El pronombre aparece solo para contrastar o enfatizar: Ja jestem z Kolumbii, a on jest z Peru — «Yo soy de Colombia y él es de Perú». El mecanismo es exactamente el del español.

Fíjate: el «usted» polaco es pan [pan] (a un hombre) / pani [PA-ñi] (a una mujer), y funciona como «usted»: con el verbo en tercera persona. Czy mówi pan po angielsku? [chi MU-vi pan po an-GYEL-sku] = «¿Habla usted inglés?». Con profesores, funcionarios y personas mayores desconocidas: siempre pan/pani (→ Unidad 1).

Los casos: qué son y cuánto necesitas → Unidades 4, 5 y 7

Probablemente ya escuchaste que «el polaco tiene siete casos». La idea, explicada con calma: un caso significa que los sustantivos cambian de terminación según su función en la frase. El español hace algo muy parecido con los verbos — hablo, hablas, habló — y no te resulta extraño. El polaco extiende ese mecanismo a los sustantivos: es conjugar, pero para las cosas.

Los casos son siete y tienen nombres propios (mianownik, biernik, dopełniacz…). Para tu primer año necesitas, en la práctica, uno y medio:

  • El nominativo — la forma «de diccionario», la que aparece en todas las tablas de este libro: kawa, bilet, piwo.
  • El patrón de poproszę / mam / lubię (el acusativo, descubierto en las Unidades 4 y 5): después de «pido / tengo / me gusta», las palabras femeninas cambian -a → -ę. Las masculinas de cosa y las neutras no cambian.
DiccionarioDespués de poproszę / mamEspañol
kawaPoproszę kawę. [po-PRO-she KA-ve]Un café, por favor.
wodaPoproszę wodę. [po-PRO-she VO-de]Un agua, por favor.
herbataPoproszę herbatę. [po-PRO-she jer-BA-te]Un té, por favor.
sokPoproszę sok. [po-PRO-she sok]Un jugo, por favor. (sin cambio)
piwoPoproszę piwo. [po-PRO-she PI-vo]Una cerveza, por favor. (sin cambio)

Ya conoces, además, otra cara del mismo fenómeno: en la Unidad 7 viste que la hora cambia -a → -ej después de o, od y do (o drugiej — «a las dos»). Es todo lo que este libro te pide sobre los casos. Los demás los irás adquiriendo por exposición, como adquiriste el subjuntivo en español: usándolo. Cuando veas una terminación distinta en un cartel, recuerda que no es una palabra nueva — es la misma palabra en otro caso.

La negación con nie → Unidad 1

La negación polaca es simple: nie [ñe] directamente antes del verbo. Siempre, sin excepciones.

  • Rozumiem. [ro-ZU-myem] → Nie rozumiem. — No entiendo.
  • Mam czas. [mam chas] → Nie mam czasu. [ñe mam CHA-su] — No tengo tiempo. (frase hecha: observa el pequeño cambio de czas y apréndela en bloque)
  • Mówię po polsku.Nie mówię dobrze po polsku. — No hablo bien polaco.

Además, la doble negación es obligatoria, igual que en español: Nic nie rozumiem [ñits ñe ro-ZU-myem] = «No entiendo nada» — literalmente «nada no entiendo». Nigdy nie mam czasu [ÑIG-di ñe mam CHA-su] = «Nunca tengo tiempo». Si «no veo nada» te suena natural en español, este patrón no te costará nada.

Las palabras de pregunta → en todas las unidades

PolacoPronunciaciónEspañolEjemplo
kto[kto]¿quién?Kto to jest? — ¿Quién es? → Unidad 1
co[tso]¿qué?Co to jest? — ¿Qué es esto? → Unidad 1
gdzie[gdye]¿dónde?Gdzie jest przystanek? — ¿Dónde está la parada? → Unidad 6
kiedy[KYE-di]¿cuándo?Kiedy jest egzamin? — ¿Cuándo es el examen? → Unidad 7
jak[yak]¿cómo?Jak się masz? — ¿Cómo estás? → Unidad 1
dlaczego[dla-CHE-go]¿por qué?Dlaczego nie? — ¿Por qué no?
ile[I-le]¿cuánto?Ile to kosztuje? — ¿Cuánto cuesta? → Unidades 2 y 4
który[KTU-ri]¿cuál?Który autobus? — ¿Cuál bus? → Unidad 6
skąd[skont]¿de dónde?Skąd jesteś? — ¿De dónde eres? → Unidad 1
Fíjate: para preguntas de sí/no, el polaco antepone czy [chi]: Czy masz czas? — «¿Tienes tiempo?». Cumple la función del signo «¿» del español, pero hablado. En conversación informal muchas veces se omite y basta la entonación, igual que en español (→ Unidades 1 y 3).

Léxico: las 30 frases esenciales

Si repasas una sola página del libro antes de salir a la calle, que sea esta. Con estas 30 frases resuelves tu primera semana, tu primera visita a un urząd [U-zhont] (oficina pública) y tu primera reunión con hablantes nativos. Todas aparecieron a lo largo de las unidades.

PolacoPronunciaciónEspañol
Dzień dobry.[dyeñ DO-bri]Buenos días. / Buenas tardes.
Dobry wieczór.[DO-bri VYE-chur]Buenas noches (al llegar).
Cześć![cheshch]¡Hola! / ¡Chau! (informal)
Do widzenia.[do vi-DSE-ña]Adiós (formal).
Dobranoc.[do-BRA-nots]Buenas noches (al despedirse).
Dziękuję (bardzo).[dyen-KU-ye (BAR-dso)](Muchas) gracias.
Proszę.[PRO-she]Por favor. / Aquí tiene. / De nada.
Poproszę…[po-PRO-she]Quisiera… / Me da…, por favor.
Przepraszam.[pshe-PRA-sham]Perdón. / Disculpe.
Nie ma za co.[ñe ma za tso]No hay de qué.
Tak. / Nie.[tak / ñe]Sí. / No.
Nie rozumiem.[ñe ro-ZU-myem]No entiendo.
Nie wiem.[ñe vyem]No sé.
Nie mówię dobrze po polsku.[ñe MU-vye DOB-zhe po POL-sku]No hablo bien polaco.
Czy mówisz po angielsku?[chi MU-vish po an-GYEL-sku]¿Hablas inglés? (informal)
Czy mówi pan/pani po angielsku?[chi MU-vi pan / PA-ñi po an-GYEL-sku]¿Habla usted inglés?
Proszę mówić wolniej.[PRO-she MU-vich VOL-ñey]Hable más despacio, por favor.
Może pan/pani powtórzyć?[MO-zhe pan / PA-ñi po-FTU-zhich]¿Puede repetir?
Jak się nazywasz?[yak she na-ZI-vash]¿Cómo te llamas?
Nazywam się…[na-ZI-vam she]Me llamo…
Jestem z Kolumbii. / z Argentyny.[YES-tem s ko-LUM-byi / z ar-gen-TI-ni]Soy de Colombia. / de Argentina.
Miło mi.[MI-uo mi]Mucho gusto.
Ile to kosztuje?[I-le to kosh-TU-ye]¿Cuánto cuesta?
Gdzie jest toaleta?[gdye yest to-a-LE-ta]¿Dónde está el baño?
Gdzie jest przystanek?[gdye yest pshi-STA-nek]¿Dónde está la parada?
Wszystko w porządku.[FSHIST-ko f po-ZHONT-ku]Todo en orden. / Todo bien.
Pomocy![po-MO-tsi]¡Ayuda! / ¡Socorro!
Zgubiłem się. / Zgubiłam się.[zgu-BI-uem she / zgu-BI-uam she]Me perdí. (él dice -em, ella -am)
Smacznego![smach-NE-go]¡Buen provecho!
Do zobaczenia![do zo-ba-CHE-ña]¡Nos vemos!